STERNBRAUEREI gwiazda
GWIEZDNY BROWAR - REAKTYWACJA

widok_z_gory-mini Tematem poniższego opracowania jest próba znalezienia nowego modelu przestrzennego i funkcjonalnego dla zespołu zabytkowego browaru przy ul. Kilińskiego, w kontekście współczesnych możliwości inwestycyjnych i wzrastających potrzeb mieszkańców Słupska.

Opracowując naszą wizję chcieliśmy zasygnalizować znaczną wartość browaru jako dziedzictwa materialnego i kulturowego, które współtworzyło oblicze Słupska zwłaszcza w okresie przedwojennym. Naszym zdaniem, mimo że okres świetności browaru jako dużego obiektu przemysłowego najprawdopodobniej minął, nie przekreśla to szansy, by miejsce to uczynić znowu pełnią życia wizytówką miasta.

HISTORIA. Warto wspomnieć, że browarnictwo to tradycja gospodarcza, która przez stulecia kształtowała oblicze Słupska, obok takich dziedzin jak przemysł drzewny i bursztynnictwo. Prezentowany browar był największym z pośród trzech browarów, jakie dotrwały do drugiej wojny. Został uruchomiony w 1857 roku przez niemieckich browarników Heydemannów. 80 lat trwania ich rządów w browarze to okres ciągłej rozbudowy, unowocześniania technologii, tak, że browar w ciągu XIX wieku stał się jednym z większych i nowocześniejszych na Pomorzu. Produkowane tu piwo o nazwie Stern 1 2 , czyli Gwiezdne, było markowym produktem znanym na całym Pomorzu, zdobywającym wiele nagród na targach. Po odkryciu źródeł poszerzono asortyment o wodę mineralną, soki i napoje bezalkoholowe pod wspólną nazwą Sternsprudel, czyli Gwiezdne Źródło. W latach 20-tych zastrzeżono znak firmowy i markę Słupskiego Piwa Gwiezdnego. Uzyskano certyfikat oryginalnego produktu (Znak ten był inspiracją w poszukiwaniach projektowych - np. w rozwiązaniu atrium). Logo czyli 6-ramienna gwiazda to słynna Gwiazda Piwowarów. W browarnictwie posługiwano się nią od średniowiecza. Jest symbolem alchemicznym nawiązującym do 4 żywiołów potrzebnych do wyrobu piwa. Odgrywała też rolę amuletu przynoszącego szczęście w postaci udanej produkcji.

GALERIA ARCHIWALNA: 1  2  3  4 



STAN ISTNIEJĄCY. Browar przetrwał do naszych czasów w dość dobrym stanie. Nad zespołem wciąż góruje główny budynek produkcyjny w prawie niezmienionej formie1. Zwraca uwagę rozczłonkowanie bryły2. Poszczególne części o osobno opracowanych, ceglanych elewacjach tworzą malowniczą, rozrzeźbioną całość3. Na takie rozbicie bryły wpływały rozbudowy i przebudowy poszczególnych partii w różnych okresach, związane z unowocześnianiem technologii produkcji. Wnętrze browaru to szereg hal produkcyjnych i magazynów4. Zwracają uwagę pomieszczenia o oryginalnym wystroju - przede wszystkim warzelnia5z miedzianymi kotłami6. Poza budynkiem głównym, dokładnie w połowie, przetrwała pierzeja dawnych stajni i garaży w środkowej części zespołu7. W dobrym stanie dotrwały budynki 8 9 biurowo- mieszkalne z II połowy XIX w.
W czasach powojennych dodano do całego założenia szereg budynków10 11. Nie był to naszym zdaniem pozytywny wkład. W miejscu wyburzonych starych łaźni pojawiła w latach 70-tych hala rozlewni12 . W wyniku tych zabiegów przestrzeń browaru, zwłaszcza od strony ul. Kościuszki13 nie prezentuje się przyjaźnie, ani też estetycznie.

GALERIA ZDJĘĆ : 1  2  3  4  5  6  7  8  9  10  11  12  13 


PROJEKT.

Funkcja i model działania

Nasza Misja
»  Stworzenie unikalnego pod względem oferty i wizerunku, kameralnego zespołu komercyjnego, który poprzez swoje różnorodne funkcje zaspokoi potrzeby mieszkańców i przyciągnie turystów.
»  Stworzenie przestrzeni generującej kontakty międzyludzkie.
zagospodarowanie
W tym celu proponujemy optymalne wykorzystanie całej nieruchomości (2ha), ponieważ sama renowacja zabytkowych budynków i ich adaptacja, może nie zagwarantować sukcesu inwestycji.
"Ożywianie" browaru traktujemy w całościowym ujęciu, które organizuje przemijanie jednych struktur i procesów w sposób umożliwiający przetrwanie innych, podtrzymując tym samym tożsamość miejsca. Tak pojętej rewitalizacji nie postrzegamy w kategoriach zwykłej przebudowy, czy zastąpienia jednych funkcji drugimi, ale właśnie jako kompleksowe działania, których celem jest odtwarzanie i podtrzymywanie cyklu życiowego - swoisty, bezustanny proces recyklizacji zabudowy w powiązaniu ze sferą społeczną, ekonomiczną, kulturową, czy z zarządzaniem.

widok_z_gory-mini Konsekwencją tego podejścia jest proponowany model funkcjonalno -przestrzenny: kontynuowana będzie działalność produkcyjna, lecz już w zmniejszonym zakresie. Zmodernizowana hala rozlewni produkująca nowe "Gwiezdne Napoje", przy stosunkowo niewielkich nakładach, może generować zyski ułatwiające dalsze inwestycje w zabytkowej części. Podobną inwestycją, o podobnej roli, może być proponowana lokalizacja pod sklep typu supermarket oraz kameralny zespół powierzchni handlowo-usługowych na wynajem. Przy tych obiektach zlokalizowano wygodny parking dwupoziomowy na 150 miejsc parkingowych. Powierzchnie handlowe znalazły też miejsce w rozbudowanej pierzei dawnych stajni.

W ten sposób wyodrębniliśmy dwie przestrzenie o odmiennym charakterze:
»   przestrzeń o funkcji komercyjnej z nową zabudową (od ul. Kościuszki) z ogólnodostępnym parkingiem2.
»   stara część browaru o funkcji rekreacyjno-usługowej; zrekonstruowany układ urbanistyczny z sekwencją wnętrz; stara zabudowa poddana renowacji i adaptowana na nowe funkcje: budynek produkcyjny - gastronomia i rozrywka w oparciu o idee minibrowaru w ramach Muzeum Browarnictwa, a także sport i rekreacja z działalnością typu kręgielnia, centrum health&fitness, bilard, squosh itd. Odnowione wille wraz z uporządkowanym otoczeniem 12 13 mieszczą funkcje biurowo-administracyjne, z możliwością wyodrębnienia kilku apartamentów. Układ jest zamknięty od ul. Kilińskiego zrekonstruowaną 1-kondygnacyjną pierzeją o funkcji usługowej. Istotną cechą tej przestrzeni jest odseparowanie ruchu samochodowego. Parkingi tu usytuowane - są dla pracowników i właścicieli obiektów.
Ważnym miejscem w starej części jest centrum dużego placu, które wypełnia lekka konstrukcja zadaszona 6 7 14 mogąca pełnić różnorodne funkcje: np ogródki piwne na 100 osób wspierające minibrowar, lub miejsce organizowania giełd kolekcjonerskich itp.
Miejscem granicznym pomiędzy przestrzenią starą a nowa jest atrium wielofunkcyjne16 na rzucie gwiazdy17 6-ramiennej . Wejście ze starej części mieści się w rekonstruowanej pierzei dawnych stajni.

Forma architektoniczna

Inspiracją dla form1 był genotyp starej części browaru - jego ukryta struktura odczytana poprzez: addycyjność form, charakterystyczne podziały, skalę, materiały, sposób orientacji w terenie. Projektowane elewacje2 charakteryzuje - różne plany, zróżnicowanie głębokości, trójwymiarowość. Konsekwencją naszych działań jest architektura przyjazna3, gdzie formy na nowo skomponowane operują elementami znajomymi, podejmują żartobliwy dialog ze starą architekturą browaru, od czasu do czasu cytując ją dosłownie. Wzbogacamy nową część o formy kojarzące się z wnętrzem starej warzelni browaru4 - stąd charakterystyczne kolory, kopuły w formie miedzianych kotłów. Bawiąc się w ten sposób formą, skalą i treścią staramy się scalić nową i starą część browaru oraz przemycić trochę nowego spojrzenia na zagospodarowanie browarowego dziedzictwa.
Miejsce graniczne - wnętrze atrium16 - tworzy przestrzeń spotkań. Jego rzut jak i konstrukcja łączy symbolikę gwiazdy piwowarów17 oraz kotła warzelnego. Wejście do niego15 ze starej części podkreśla moment uzupełnienia pierzei starych stajni. Zastosowane tu materiały i detale tworzą jedną całość oddającą ideę miejsca spotkań, styku starego z nowym.

GALERIA WIDOKÓW : 1  2  3  4  5  6  7  8  9  10  11  12  13  14  15  16  17 




POSUMOWANIE

Wielość funkcji pod wspólnym "gwiezdnym" szyldem oraz ukształtowanie przestrzeni generujące kontakty międzyludzkie może być gwarancją, że tak zdefiniowany na nowo obszar browaru znów stanie się punktem grawitacji budującym charakter tej części Słupska.




stern

Opracowali:
Karolina Gołębiowska <mellifer@wp.pl>
Przemysław A. Sagan <sagan@home.pl>